Arama motorları şüphesiz günümüz internet kullanımının önemli bir bölümünü teşkil ediyor. Ne aradığını ve nasıl arayacağını bilen bir kullanıcının arama motorları kanalıyla her türlü bilgiye erişmesi mümkün (Bkz. Google bu kez de bebek doğurttu). Hele hele bilgisayar ve internet ile yeni tanıştıysanız arama motorlarının önemi bir kat daha artıyor. Bu durumdaki pek çok kullanıcı çok sık ziyaret ettikleri sitelere dâhi bu şekilde erişebiliyorlar. Arama motoru denilince de tabii ki aklımıza ilk olarak Google geliyor. Google; arama motoruyla hayatımıza o kadar yoğun şekilde girdi ki, şu anda çoğumuz için vazgeçilmez sanırım. Şahsen çevremde internetin sahibinin Google olduğunu zanneden amcalar bile var :). 1998′de kurulan bir şirketin bu denli hızlı yükselerek bilişim sektöründe tepeye yerleşmesi ve ekonomik krizin sektöre ağır darbeler vurduğu yakın dönemlerde bile kâr beyan eden sayılı şirketlerden olması gerçekten de takdir edilmeye değer. Arama motorunun popülaritesini iyi kullanarak, çeşitli sektörlere başarı ile el atan Google özellikle ücretsiz, kullanıcı dostu servisleriyle; oldukça fazla kullanıcının gönlünde taht kurdu.

Sözü daha fazla uzatmadan arama motoruna gelelim. Her ne kadar Yahoo, Bing gibi ciddi rakipleri olsa da Google’ın arama motorları arasındaki rekabette pastanın çok büyük bir dilimine hükmettiğini söyleyebiliriz. Bu sonucun oluşmasında yenilikçi, hızlı ve yüksek doğrulukta sonuçlar sunmasının yanında; pek çok farklı servisi bu yapıya entegre edebilmesinin etkisi de büyük. Örneğin; ücretsiz olarak edinebileceğiniz bir Gmail hesabı ile Google’ın pek çok servisinden yararlanarak internet kullanımınızı çok daha kolaylaştırabilirsiniz (örn; arama sonuçlarınızın indekslenmesini sağlayabilir, haberleri takip edebilir, belgeler oluşturup paylaşabilirsiniz,…). Konuyu daha fazla dağıtmadan, bu noktada  yazıya yön verelim; bu yazımızda hemen hemen hepimizin çoğu durumda can simidi olan Google arama motoruna yönelik küçük ipuçları vererek (Yahoo  ve Bing aramalarınızda da genel itibariyle yararlanabileceğiniz) arama başarımınızı nasıl arttırabileceğinizi açıklamaya çalışacağız. Dilerseniz şimdi bu tüyolara arama parametreleriyle başlayalım:

Bölüm 1 – Arama parametreleri

1- Tırnak işareti

Eğer aramak istediğiniz bir kelime grubu varsa ve siz bu kelime grubunu tam olarak biliyorsanız, aramayı tırnak işareti içerisinde yaparak tam eşleşmenin sağlandığı sonuçları görüntüleyebilirsiniz. Örneğin aramayı;

Sinan Atan

şeklinde yaptığımızda sonuçlarda Sinan Kaloğlu’nun attığı gollerle karşılaşmanız olası :). Aynı aramayı

“Sinan Atan”

şeklinde yaptığınızda ise tam eşleme yapılıyor ve içerikte aradığınız metin girdiğiniz biçimde geçmiyorsa arama sonuçlarından çıkarılıyor. Bu yolla arama sonuçlarını filtreleyerek aradığınız içeriğe daha hızlı erişim sağlayabilirsiniz. Özellikle sanatçılar, organizasyon isimleri, mekanlar gibi özel isimleri ararken sıklıkla tercih edebileceğiniz bu özellik istediğiniz sonuca çok daha hızlı erişmenizi sağlıyor.

2- Dik çizgi

Aramak istediğiniz kelime ya da öbeğin eş anlamlı karşılıkları bulunmaktaysa dik çizgi işareti yardımıyla bu kelime ya da öbeklerin bulunduğu tüm sonuçları aynı arama sonucunda listeleyebilirsiniz. Örneğin, arama motoruna;

çipset|yonga

yazdığımızda çipset ya da yonga kelimelerini içeren sonuçlar listelenecektir. Bu karakteri genel Türkçe klavyelerde Alt Gr tuşuyla, genellikle Z tuşunun yanında bulunan büyüktür-küçüktür gibi işaretleri gördüğünüz tuşu birlikte kullanarak yapabilirsiniz -tabii klavye yapınıza göre değişebilir bu.

3- İki nokta

İki nokta kullanarak aramanızı; belirli tarihler, sayfalar, fiyatlar (genel olarak rakamlar) arasında sınırlayabilirsiniz. Örneğin;

Uzay-zaman blok kodları 2005..2007

yazdığımızda 2005 ile 2007 arasında uzay-zaman blok kodları üzerine yazılmış olan yazılarda arama yapabilirsiniz.

4- Eksi işareti (ayrı kullanım)

Eksi işareti kullanarak arama sonuçlarınızı belirli parametrelerin içerilmemesi yönünde özelleştirebilirsiniz. Örneğin; grafik kartlarına yönelik bir arama yapmak istiyorsanız ve aradığınız metinlerde mobil platformlarla ilgili içerik olmasını istemiyorsanız;

gpu -mobil

şeklinde arama yapabilirsiniz.

5- Tilda işareti

Tilda işareti kullanarak yaptığınız arama ile ilgili benzer sonuçların (özellikle eş anlamlı kelimelerle ilgili sonuçların) da size sunulmasını sağlayabilirsiniz.

~ucuz bilet

şeklinde arama yaparak ucuz bilet ile ilişkili sitelerin dizinlenmesini sağlayabilirsiniz. Bu arama seçeneğinin İngilizce olarak yaptığınız aramalarda daha etkin sonuçlar getireceğini söyleyebiliriz.

6- Yıldız işareti

Aramak istediğiniz söz öbeğinin bir kısmını bilmiyorsanız yıldız işareti kullanarak Google’ın bu kısmı doldurmasını bekleyebilirsiniz. Özellikle radyoda bir şarkı duymuşsanız ve sözcükleri tam olarak çıkaramamakla birlikte Google’dan yardım diliyorsanız gerçekten çok işe yarıyor :).

“home * wanted to go” lyrics

şeklinde arama yaptığımızda sevgili arama motoru kastettiğiniz şarkıyı şıp diye anlayarak Coldplay’in Clocks şarkısının sözlerini size sunuyor. Görüldüğü üzere bu örnekte tırnak işaretiyle yıldız işaretini birlikte kullandık. Başarılı bir arama için farklı opsiyonların kombinasyonu başarımı ciddi şekilde arttırıyor :).

7- Eksi işareti (bitişik kullanım)

Bu kullanımın 4. maddedeki kullanımdan farkı, iki kelime arasında boşluk bırakmadan eksi işaretinin kullanılmasıdır. Eksi işaretini kelime öbeklerini araştırırken kullanabilirsiniz. Böylece aramak istediğiniz kelime grubunun farklı yazım şekillerinin de arama sonuçları içerisinde listelenmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin;

Uzay-zaman

şeklinde arama yaptığınızda arama sonuçları içerisinde uzay-zaman, uzay zaman, ve uzayzaman yazım şekillerinde arama sonuçları listelenecektir.

8- Bağlaçların kullanımı ve Artı, Veya işaretleri

Ve, veya gibi bağlaçları arama metni içerisinde kullanmamaya gayret edin. Bu kelimeler hemen hemen her metin içerisinde sıklıkla kullanıldığı için hem arama süreci uzayacaktır hem de herhangi bir başarım artışı sağlanmayacaktır. Ve parametresiyle arama yapmak istiyorsanız (hem x kelimesi bulunsun hem de y kelimesi bulunsun) varsayılan arama şeklini kullanabileceğiniz gibi (x y), ve parametresi ile de arama yapabilirsiniz (x+y).

Hürriyet CNN

veya

Hürriyet+CNN

Veya parametresi ile arama yapmak isterseniz ise (arama sonuçlarında x veya y bulunsun) varsayılan arama şeklini kullanma şansınız yok. Bu durumda 2. maddedeki dik çizgi işaretinden yardım alabilir ya da OR parametresini tercih edebilirsiniz.

Hürriyet OR CNN

veya

Hürriyet|CNN

9- Bağlaçlarla arama ve tam eşleme

8. maddeye ek olarak belirtmekte fayda var. Yukarıda belirttiğimiz sebeplerden dolayı (aramanın yavaşlaması ve sonuçlarda başarım artışının olmaması) bağlaçlar ya da sayılar kullanarak arama yapmanız durumunda arama işlemi sırasında bu kelime ve sayılar otomatik olarak arama metninizden atılarak sonuçlar size ulaştırılıyor. Buna karşın bazı durumlarda bağlaçlar, arama metnininiz için karakteristik önem taşıyor olabilir (örneğin, başlık içeriğinde bulunuyor olabilir). Bu gibi durumlarda bu kelime ya da sayıların önüne artı işareti (artı işaretinden önce boşluk olmalı) koyarak bu bağlaçların da arama metni içerisinde tutulmasını sağlayabilirsiniz.

ali +ile veli

Google arama sonuçlarınızı iyileştirmek için, arama metninizle eş-yakın anlamlı ve imlâ farklarının bulunduğu metinler için de arama sonuçlarını listelemektedir. Eğer aramanızda tam eşleme yapılmasını (eş ve yakın anlamlı sonuçların listelenmemesini) istiyorsanız da artı işaretinden yararlanabilirsiniz.

+”ekran kartı”

Bu yolla arama metninizle tam eşleşmenin sağlandığı sonuçlar listelenecektir.

10- Ürün incelemeleri ve alternatif ürünler arayın

Tırnak işaretleri içerisinde belirli kalıplarda arama yaparak aradığınız bir ürüne ait incelemelere, bu ürüne alternatif olabilecek ürünlere rahatlıkla erişebilirsiniz. Türkçe kaynakları yeterli görmediğinizde İngilizce arama yaparak daha başarılı sonuçlar elde edebilirsiniz. Örneğin;

“z-5500 inceleme”

“z-5500 review”

“better than ipod”

“worse than iphone”

“ipad sucks”

şeklinde aramalar yaparak ürünlere ait incelemelere, alternatif ürünlere ya da bu ürünlerle ilgili olumsuz görüşlerin baskın olduğu metinlere erişebilirsiniz. Özellikle “inceleme” ve “review” gibi anahtar kelimeler çok önemli olabiliyor; Z-5500′ü tek başına arattığınızda karşınıza çarşaf çarşaf  İnternet dükkanı çıkarken bunu “incelem” ya da “review” gibi yazınca Z-5500 hakkındaki inceleme bağlantıları baskın olacaktır.